El Kaide kazanıyor mu?
Mervan Bişara / El Cezire Blog / 14.01.2010
Ellerinde maket bıçaklarıyla bir düzine insanın yüzbinlerce Batılı askeri “Büyük Orta Doğu” bölgesinin muharebe alanlarına çekmiş olması, Washington’un “teröre karşı savaş”ı hakkında ne söylüyor?
Yüz bin yabancı askerin işgal altındaki Afganistan’da batağa saplanmış hâlde geriye -eğer kaldıysa- kaç El Kaide unsuru kaldığını tahmin etmeye çalışması;
En özgürlükçü demokrasinin “Vatanseverlik Yasası” adı altında özgürlük karşıtı tartışmalı yasalar ve vatanseverlikle uyuşmayan uygulamaları hayata geçirmesi;
Ayakkabısına yerleştirdiği bomba nedeniyle milyonlarca insanı uçuş öncesinde ayakkabılarını çıkarmaya zorlayan bir kişi;
İç çamaşırlarına gizlediği bomba nedeniyle diğer bütün yolcuları küçük düşürücü durumlara sokan bir kişi;
Amerika Birleşik Devletleri’nin caydırıcılığı ve prestiji yanında askeri ve diğer harcamalarla trilyonlarca dolar yitirmesinin ardından El Kaide’nin üst yönetiminin sırra kadem basmış olması, örgütün üslerinin ve hücrelerinin dünya çapında artmış olması, gönüllülerin örgüte katılmak için toplanması ve genç taraftarlarının internet sitelerinde toplanmaya devam etmesi; bütün bunlara rağmen El Kaide’nin Amerika’yı ve Amerikalıları terörize etmeye devam etmesi,
Tüm bunlar, “teröre karşı savaş”ı nasıl gösteriyor?
Kapasite, sayı ve destek açısından inanılmaz eşitsizliklere rağmen Amerika’nın bir süpergüce karşı savaştığı izlenimi fazlasıyla yaratıyor.
El Kaide kazanıyor mı? ABD yenildi mi?
Turnayı gözünden vurmak
Onlarca yıl önce, Afganistan’ın dağlarından başka gidecek yeri olmayan yıldırılmış bir grup olan El Kaide, bölgedeki otoriter rejimler yerine Amerika’yı hedef almaya başladı. Bölgeyi istikrarsızlaştırmak, Amerika’nın burnunu kanatmak ve destek kazanmak için.
Strateji basitti: ABD’yi İslam alemi ile doğrudan karşı karşıya getirmek. Koyunların mezbahaya gittiği gibi, Amerika bu tuzağın ortasına yürüdü.
El Kaide şanslıydı. Beyaz Saray ve Pentagon’da bir ‘kovboy’ ve tabir uygunsa ‘şahin görünümlü tavuklar’ (orduda görev almaktan uzak durmuş militaristler) çoğunluktaydı. Savaşın şiddetlenmesi yalnızca zaman ve derece meselesiydi.
Bush yönetimi “evde savaş vermektense savaşı düşmanı kapısına götürmeye” karar vermişti. Bu, üyelerine Yeşil Kart başvurusu yapmadığı düşünülürse tam da El Kaide’nin beklediği hamleydi.
Herşey bir film senaryosu kadar düzgün ilerledi. Pentagon’a, Wall Street’e ve dünyadaki statüsünün dayanaklarına yapılan 11 Eylül saldırılarının ardından, yaralı süpergüç öfkeden köpürdü. Züccaciye dükkânındaki fil misali, sonuçları üzerine neredeyse hiç düşünmeden askeri eyleme geçti.
Savaş çığırtkanları Amerikan ulusal güvenliğine karşı oluşan tehditten yararlanarak dış politikadaki askeri gündemlerini ilerletirken, radikal Amerikan sağı “yaşam tarzına” karşı tehdit olarak adlandırdıkları her şeyi Amerika’nın yaşam tarzını sağa çekmek için istismar ettiler.
Washington önce “haçlı seferi” çağrısı yaptı, sonra bunu teröre karşı “savaş”a çevirdi ve bu kılıfla Afganistan ve Irak’ı işgale girişti, ve İsrail’in Lübnan ve Filistin’deki kanlı savaşlarına destek verdi. Somali, Yemen ve Pakistan’a da karıştı ve müttefiklerine İslami hareketlerle mücadele etmeleri için doğrudan baskı yaptı.
ABD çok geçmeden kaynaklarını kurutan işgalle ve masraflı askeri operasyonlarla baş başa kaldı. Savaşın korkunç insani bedeli ise beklendiği üzere yalnızca düşmanlık ateşinin körüklenmesine neden oldu.
Kaderin cilvesi olarak Amerikan karşıtlığı ise Ürdün, Suudi Arabistan ve Türkiye gibi “dost rejimler”de daha fazla yaygınlaştı.
Amerika’nın yüzlerce savaşçı gruptan oluşan parçalı, seyyar ve çok merkezli bir hareketi yenmek için talihsiz ve orantısız bir şekilde askeri güç kullanması bu ülkeyi ne daha güvenli ne de caydırıcı yaptı.
Obama yönetimi hâlihazırda onaylanan 660 milyar dolarlık bütçeye 2010 için 33 milyar dolar daha eklerken, eski ABD Genelkurmay Başkanı Richard Myers’ın bir kaç hafta önce bana söylediği şu sözler aklıma geldi: ‘ABD kendisini bekleyen “küresel başkaldırı” ile mücadele etme stratejisini on yıldır hâlâ geliştirmiş değil.’
Ordunun ötesinde
ABD askeri harekâtına karşı halkın muhalefeti ve dünyadan gelen kınamalar Washington’da kulak arkası edildi. Askeri yayılmayı ciddi bir şekilde tersine çevirmek yerine, Obama yönetimi Afganistan-Pakistan bölgesinde askeri hareketliliği hızlandırdı. Bunu Yemen’de de tekrarlamaya kararlı görünüyor.
Hiçbir strateji uzmanı askeri güçten toptan vazgeçmeyi tavsiye etmez. Oysa Washington’ın ateş gücüne bağlılığı -hatta bağımlılığı- El Kaide’ye verilen desteği etkisiz hâle getirmek ve gerçekten insanların sevgisini kazanmak adına yapılan diğer tüm çabaları geçersiz kıldı ya da sıfırladı.
İnsansız uçaklardan gelen füzelerin, hızla geçen F-15 jetlerinin ve yürüyen tankların yankıları düşünülürse, Başkan Obama’nın iyi niyet gösterileri ve Arap ve İslam alemiyle “karşılıklı çıkarlar ve karşılıklı saygı” temelinde yeniden temas kurma çabaları zor duyuluyor.
Washington askeri gücünü ne kadar çok kullandıysa, El Kaide’yi yenmek için en çok ihtiyaç duyduğu insanların, Amerikalıların, Arapların ve Müslümanların daha az güvenini kazandı.
Benzer şekilde, Amerikanın askeri harekâtları, geçen yıllarda El Kaide’ye en büyük darbeyi yaşatan istihbarat ve kolluk kuvvetlerine zarar veriyor.
Sıfır Toplam Stratejisi
Askeri maceralar öldürüp yaraladıkça ve hayatları yok ettikçe, en olmaz müttefikler arasında düşmanlık ve “ittifaklar” yaratıp bunları besliyor. Londra’da çalışan genç ve zengin bir Nijeryalı, Türkiye’de çalışan Ürdünlü bir doktor ve Pentagon’un eğittiği Arap-Amerikan bir asker gibi. Hepsi de Amerika’yı incitmek için ölmeye hazırdılar.
Yine benzer şekilde anti-terör taktikleri ve istihbaratın yürütülüşü, halka yönelik diplomasinin “insanların güvenini kazanmasını” iyice zorlaştırdı. Bölge insanına kulak verileceğine bu insanlar gizlice dinlendi ve hakları bildirileceğine uzak hapishanelerde işkence gördü.
Washington, insanların kaygılarını ve korkularını dinlemek yerine, kendi korkularını vurguladı ve bunları herkesin üzerinde gördü.
Bu sınırlı ve sınırlayıcı havada, örneğin, genelde fakirleştirilmiş Yemenliler kuzeydeki savaştan, güneydeki yoğun çatışmalardan ve otuz yıllık despot bir rejimden çekmeyi bir kenara bırakıp ABD’nin korkuları hakkında kaygı duymalı, kendi çıkarlarından önce ABD’nin çıkarlarına cevap vermeliler.
Bu da bizi başladığımız noktaya geri götürüyor. El Kaide ancak ve ancak Washington’ın kendini mağlup eden bir savaş yürütmesi sayesinde kazanıyor.
Oysa teröre karşı kendini mağlup eden bir savaşta kazanan ve kaybeden aynıdır.
Amerika, güvenlik endişelerini ve askeri ve stratejik tahakkümü altındaki ülkeler hakkındaki siyasi çıkarlarını ön plana sürdükçe Pentagon ve El Kaide birbirlerini beslemeye devam edecek. Sonunda Amerikalılar, Araplar ve Müslümanlar kaybetmeye devam edecekler.
Yazının aslını aşağıdaki bağlantıda bulabilirsiniz:
http://blogs.aljazeera.net/imperium/2010/01/14/al-qaeda-winning
Al Jazeera English
TBG
بي بي سي العربية
